Hướng dẫn đầy đủ về mở nhà máy sản xuất tại Việt Nam năm 2026: lựa chọn địa điểm, quy trình đăng ký và các điểm tuân thủ trọng yếu

Không hẳn. Theo thực tiễn truyền thống, dự án sản xuất có vốn nước ngoài thường đi theo trình tự “IRC trước, ERC sau”. Tuy nhiên, sau khi Luật Đầu tư được sửa đổi vào năm 2025, trình tự thủ tục trở nên linh hoạt hơn: kể từ ngày 1/3/2026, Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập doanh nghiệp trước bằng ERC rồi mới tiếp tục xin IRC; Decree 168/2025/ND-CP cũng cho phép hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo một số thủ tục đầu tư đặc biệt không bắt buộc phải kèm bản sao IRC.

Không bắt buộc, nhưng thông thường vẫn nên ưu tiên. Pháp luật Việt Nam không yêu cầu mọi dự án sản xuất đều phải đặt trong khu công nghiệp. Tuy nhiên, với phần lớn nhà đầu tư lần đầu vào Việt Nam, lựa chọn khu công nghiệp thường an toàn hơn vì quy hoạch, hạ tầng, lộ trình chấp thuận và cơ chế quản lý tập trung rõ ràng hơn.

Không có một mức vốn đăng ký tối thiểu thống nhất áp dụng cho mọi dự án sản xuất tại Việt Nam, ngoại trừ một số ngành đặc thù. Cơ quan có thẩm quyền quan tâm nhiều hơn đến việc quy mô vốn có tương xứng với tổng mức đầu tư, nhà xưởng và thiết bị hay không. Nếu vốn quá thấp, tính khả thi của dự án có thể bị đặt dấu hỏi; vì vậy nên thiết kế vốn dựa trên ngân sách thực tế thay vì chỉ điền mức tối thiểu tượng trưng.

Không nên. Đối với dự án sản xuất, địa chỉ nhà xưởng là một trong những tài liệu trọng yếu của hồ sơ IRC; tính hợp pháp của địa chỉ và mức độ phù hợp với dự án ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thẩm định. Trình tự hợp lý thường là chốt địa điểm trước rồi mới chuẩn bị hồ sơ đăng ký. Nếu thành lập công ty trước rồi mới đi tìm nhà xưởng, rất dễ phát sinh tình trạng ngành nghề kinh doanh, quy mô đầu tư và hồ sơ địa chỉ không khớp nhau, dẫn đến phải điều chỉnh tổng thể.

Thông thường là chưa. ERC chỉ xác nhận pháp nhân doanh nghiệp đã được thành lập, nhưng dự án sản xuất thường còn phải hoàn tất thêm hàng loạt thủ tục như phê duyệt môi trường, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, nghiệm thu nhà xưởng, giấy phép lắp đặt thiết bị, đăng ký lao động… mới đủ điều kiện vận hành hợp pháp. Với dự án sản xuất nhẹ, chuỗi thủ tục sau đăng ký có thể ngắn hơn; còn với sản xuất nặng, chế biến thực phẩm hoặc hóa chất thì chuỗi giấy phép thường dài hơn nhiều. Vì vậy nên rà soát toàn bộ lộ trình ngay từ trước khi đăng ký.

Khác biệt chủ yếu nằm ở cụm ngành và hệ sinh thái chuỗi cung ứng. Nhìn chung, miền Bắc (như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng) mạnh hơn về lắp ráp điện tử, chế tạo chính xác và các dự án định hướng xuất khẩu, đồng thời có lợi thế gần cửa khẩu. Miền Nam (như TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai) lại có cụm công nghiệp nhẹ, nội thất, dệt may và sản xuất tổng hợp trưởng thành hơn, đồng thời hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài cũng phát triển hơn. Việc chọn khu vực nào nên dựa trên phân bố của chuỗi cung ứng và tuyến logistics mục tiêu.

Điều này còn tùy từng trường hợp. Quyền xuất nhập khẩu, quyền phân phối, quyền xuất khẩu sản phẩm do doanh nghiệp tự sản xuất, cũng như quyền nhập nguyên liệu và thiết bị của doanh nghiệp có vốn nước ngoài cần được đánh giá tổng hợp dựa trên cấu trúc đầu tư, ngành nghề đăng ký, nhóm sản phẩm, cam kết điều ước quốc tế và việc có liên quan đến hoạt động phân phối hay không. Không phải mọi doanh nghiệp sản xuất có vốn nước ngoài đều mặc nhiên có đầy đủ quyền xuất nhập khẩu hoặc phân phối. Ngay từ giai đoạn thành lập, doanh nghiệp nên thiết kế rõ cách diễn đạt ngành nghề và kế hoạch xin các quyền liên quan.

Chu kỳ tổng thể của một dự án sản xuất thường dao động trong khoảng 3 đến 9 tháng, với mức chênh lệch khá lớn tùy dự án. Bản thân thủ tục đăng ký công ty (IRC + ERC) thường mất khoảng 4 đến 10 tuần; với dự án sản xuất nhẹ, toàn bộ quá trình có thể hoàn tất trong 3 đến 4 tháng; còn với sản xuất nặng, chế biến thực phẩm hoặc thiết bị đặc chủng, thời gian thường từ 6 tháng trở lên. Nên lập kế hoạch theo bốn giai đoạn: đánh giá ban đầu, đăng ký, thiết lập nền tảng tuân thủ và chuẩn bị trước vận hành.