Hướng dẫn thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam năm 2026: Điều kiện, quy trình và chi phí

Vanzbon > tin tức > Thành lập & quản trị doanh nghiệp > Thành lập công ty > Hướng dẫn thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam năm 2026: Điều kiện, quy trình và chi phí
Mục lục

Đặt lịch tư vấn miễn phí

Khi chuẩn bị gia nhập thị trường Việt Nam, doanh nghiệp nước ngoài có thể thành lập văn phòng đại diện để thực hiện nghiên cứu thị trường, duy trì liên hệ kinh doanh và xúc tiến hoạt động trong phạm vi được cấp phép. Đây là một lựa chọn phù hợp với doanh nghiệp cần xây dựng đội ngũ tại địa phương, tìm hiểu nhu cầu khách hàng và kết nối với đối tác.

Văn phòng đại diện tại Việt Nam không được trực tiếp thực hiện hoạt động sinh lợi. Nếu doanh nghiệp dự kiến trực tiếp bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ có thu phí tại Việt Nam, cần đánh giá thêm yêu cầu thành lập và vận hành công ty hoặc chi nhánh; giấy phép văn phòng đại diện không đủ để thực hiện các hoạt động này.

Trước khi thành lập, doanh nghiệp nên xác nhận tư cách của công ty mẹ và phạm vi hoạt động dự kiến, sau đó chuẩn bị địa chỉ văn phòng, hồ sơ đăng ký và thủ tục chứng nhận đối với tài liệu được cấp ở nước ngoài. Sau khi được cấp phép, doanh nghiệp còn phải bố trí việc đăng ký thuế, quản lý nhân sự và báo cáo hoạt động hằng năm.

1. Doanh nghiệp nào phù hợp để thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam?

Doanh nghiệp nước ngoài có thể cân nhắc thành lập văn phòng đại diện nếu dự kiến nghiên cứu thị trường, liên hệ với khách hàng và đối tác tại Việt Nam, đồng thời xúc tiến hoạt động của công ty mẹ trong phạm vi được phép:

  • Tìm hiểu thị trường địa phương: nghiên cứu nhu cầu khách hàng, kênh phân phối và cơ hội hợp tác tiềm năng để cung cấp thông tin cho kế hoạch gia nhập thị trường của công ty mẹ.
  • Duy trì liên hệ kinh doanh: làm đầu mối liên lạc giữa công ty mẹ với khách hàng, nhà cung cấp và đối tác tại Việt Nam.
  • Hỗ trợ xúc tiến kinh doanh: kết nối với các đối tác tiềm năng trong phạm vi được phép, thúc đẩy cơ hội đầu tư và kinh doanh cho công ty mẹ.

Hoạt động thực tế của văn phòng đại diện phải phù hợp với giấy phép thành lập và pháp luật có liên quan.

Ví dụ, một doanh nghiệp sản xuất ở nước ngoài muốn tìm hiểu nhu cầu mua hàng tại Việt Nam, bố trí đội ngũ địa phương thu thập thông tin và báo cáo về công ty mẹ, có thể cân nhắc thành lập văn phòng đại diện. Nếu đơn vị tại Việt Nam dự kiến trực tiếp nhận đơn hàng, bán hàng và thu doanh thu, doanh nghiệp cần đánh giá mô hình hiện diện kinh doanh nào nên được thành lập.

2. Văn phòng đại diện tại Việt Nam được phép thực hiện những hoạt động nào?

2.1. Liên hệ thị trường và vận hành hằng ngày

Văn phòng đại diện phải hoạt động trong phạm vi được cấp phép. Luật Thương mại cho phép văn phòng đại diện, theo quy định pháp luật, thuê địa điểm làm việc, tuyển dụng lao động Việt Nam và lao động nước ngoài, sử dụng con dấu và mở tài khoản ngân hàng phục vụ các mục đích được phép.

Tài khoản chỉ được sử dụng cho hoạt động của văn phòng đại diện; việc mở tài khoản không làm mở rộng quyền kinh doanh của văn phòng đại diện. Công ty mẹ ở nước ngoài phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với hoạt động của văn phòng đại diện.

Khi phân công công việc cho nhân sự tại Việt Nam, công ty mẹ cần bảo đảm công việc thực tế phù hợp với chức danh, thẩm quyền nội bộ và phạm vi hoạt động của văn phòng đại diện, tránh bố trí hoạt động kinh doanh trực tiếp dưới danh nghĩa vị trí liên hệ thị trường.

2.2. Hạn chế đối với hoạt động sinh lợi trực tiếp

Giấy phép văn phòng đại diện không trao quyền trực tiếp thực hiện hoạt động sinh lợi. Doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào giấy phép này để sử dụng văn phòng đại diện làm chủ thể bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ có thu phí tại Việt Nam.

Khi đánh giá hoạt động dự kiến có nằm trong phạm vi quyền hạn của văn phòng đại diện hay không, doanh nghiệp nên kiểm tra:

  • Chủ thể nào đứng tên trong hợp đồng giao dịch.
  • Chủ thể nào cung cấp dịch vụ hoặc hàng hóa.
  • Chủ thể nào nhận doanh thu.
  • Đội ngũ tại Việt Nam thực tế đảm nhận những công việc nào trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Doanh nghiệp cần căn cứ vào nội dung hợp đồng, phương thức thu tiền và công việc thực tế của đội ngũ tại Việt Nam để đối chiếu quy định áp dụng và xác định hoạt động dự kiến có hợp pháp hay không.

2.3. Thẩm quyền ký hợp đồng và các trường hợp ngoại lệ

Văn phòng đại diện có thể xử lý việc thuê văn phòng, tuyển dụng và bố trí tài khoản theo quy định pháp luật. Nếu Trưởng văn phòng đại diện thay mặt công ty mẹ ký, sửa đổi hoặc bổ sung hợp đồng thương mại, người này phải có ủy quyền hợp pháp từ công ty mẹ.

Nghị định 07/2016/NĐ-CP yêu cầu công ty mẹ phải cấp văn bản ủy quyền riêng cho từng lần ký kết, sửa đổi hoặc bổ sung hợp đồng. Trưởng văn phòng đại diện có thể thay mặt công ty mẹ xử lý các vấn đề hợp đồng trong phạm vi được ủy quyền, nhưng việc ủy quyền không làm thay đổi giới hạn rằng văn phòng đại diện không được trực tiếp thực hiện hoạt động sinh lợi.

3. Điều kiện thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam

Theo Điều 7 Nghị định 07/2016/NĐ-CP, doanh nghiệp cần kiểm tra các điều kiện sau:

  • Thành lập hợp pháp: thương nhân nước ngoài được thành lập, đăng ký kinh doanh hoặc được công nhận theo pháp luật của quốc gia/vùng lãnh thổ liên quan và đáp ứng các điều kiện của điều ước quốc tế có liên quan.
  • Thời gian hoạt động: đã hoạt động ít nhất 1 năm kể từ ngày thành lập hoặc đăng ký.
  • Thời hạn còn lại của giấy đăng ký: nếu giấy đăng ký của công ty mẹ có quy định thời hạn hoạt động, thời hạn còn lại phải ít nhất là 1 năm tính từ ngày nộp hồ sơ.
  • Phạm vi hoạt động: hoạt động dự kiến của văn phòng đại diện phải phù hợp với các cam kết của Việt Nam trong điều ước quốc tế có liên quan.

Nếu hoạt động dự kiến không phù hợp với các cam kết liên quan, hoặc người nộp hồ sơ đến từ quốc gia/vùng lãnh thổ không tham gia điều ước tương ứng, cần có chấp thuận của bộ quản lý chuyên ngành theo quy định.

Trước khi chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp nên kiểm tra ngày thành lập công ty mẹ, thời hạn hiệu lực của giấy tờ và phạm vi hoạt động dự kiến để tránh phát sinh tình trạng đã hoàn tất dịch thuật, chứng nhận nhưng sau đó mới phát hiện không đáp ứng điều kiện.

4. Hồ sơ thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam gồm những gì?

Hồ sơ nên được chuẩn bị theo danh mục hồ sơ được đơn giản hóa năm 2026, phân theo nhóm hồ sơ đề nghị cấp phép, giấy tờ của công ty mẹ, giấy tờ của người đứng đầu và hồ sơ về địa chỉ.

Nhóm hồ sơ Tài liệu chính Bên chuẩn bị Điểm cần kiểm tra
Hồ sơ đề nghị cấp phép Đơn đề nghị do người đại diện có thẩm quyền của công ty mẹ ký Công ty mẹ Sử dụng biểu mẫu hiện hành, thông tin thống nhất
Giấy tờ đăng ký Bản sao giấy đăng ký kinh doanh hoặc tài liệu tương đương của công ty mẹ Công ty mẹ Thời hạn hiệu lực và yêu cầu chứng nhận
Quyết định bổ nhiệm Văn bản bổ nhiệm Trưởng văn phòng đại diện Công ty mẹ Thông tin nhân sự và ủy quyền chính xác
Chứng minh tài chính Báo cáo tài chính đã kiểm toán của năm tài chính gần nhất, xác nhận nghĩa vụ thuế/tài chính hoặc tài liệu tương đương theo quy định Công ty mẹ và cơ quan/tổ chức liên quan Có thể chứng minh công ty mẹ vẫn tồn tại và hoạt động trong năm tài chính gần nhất
Giấy tờ người đứng đầu Bản sao hộ chiếu của Trưởng văn phòng đại diện là người nước ngoài Người đứng đầu Họ tên thống nhất với văn bản bổ nhiệm
Hồ sơ địa chỉ Thư bày tỏ ý định thuê, hợp đồng thuê hoặc giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, cùng các tài liệu liên quan đến địa điểm Doanh nghiệp và bên cung cấp địa điểm Địa chỉ, mục đích sử dụng và giấy tờ chứng minh quyền sử dụng

Thành phần hồ sơ và yêu cầu áp dụng cần được đối chiếu theo quy định hiện hành tại thời điểm nộp.

4.1. Có những lựa chọn nào cho chứng từ tài chính của công ty mẹ?

Báo cáo tài chính đã kiểm toán không phải là lựa chọn duy nhất theo quy định. Doanh nghiệp cũng có thể nộp xác nhận về việc thực hiện nghĩa vụ thuế hoặc nghĩa vụ tài chính của năm tài chính gần nhất, hoặc tài liệu tương đương đáp ứng yêu cầu. Các chứng từ này phải do cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền tại nơi công ty mẹ được thành lập cấp hoặc xác nhận, thể hiện công ty mẹ vẫn tồn tại và có hoạt động kinh doanh trong năm tài chính gần nhất.

Nếu công ty mẹ không có báo cáo tài chính đã kiểm toán, trước tiên cần kiểm tra các tài liệu thay thế có thể lấy được có đáp ứng các yêu cầu nêu trên hay không rồi mới đánh giá khả năng nộp hồ sơ.

4.2. Cần xác nhận trước những gì về địa chỉ văn phòng?

Người nộp hồ sơ cần chứng minh quyền sử dụng địa chỉ dự kiến của văn phòng đại diện và cung cấp các giấy tờ liên quan đến địa điểm. Trước khi ký thỏa thuận thuê, nên kiểm tra:

  •  Mục đích sử dụng thực tế được phép của địa điểm.
  • Bên cho thuê hoặc bên cung cấp địa điểm có quyền sử dụng và cho thuê địa điểm đó hay không.
  • Có thể cung cấp giấy tờ chứng minh địa chỉ theo yêu cầu hồ sơ hay không.
  • Địa chỉ trong hợp đồng có thống nhất với địa chỉ ghi trong hồ sơ đề nghị cấp phép hay không.

Thư bày tỏ ý định thuê có thể là một trong các tài liệu theo quy định, nhưng vẫn cần kiểm tra kèm giấy tờ chứng minh về địa điểm. Không nên chỉ dựa vào việc nhà cung cấp dịch vụ đưa ra một địa chỉ rồi mặc nhiên cho rằng địa chỉ đó đáp ứng yêu cầu nộp hồ sơ.

4.3. Tài liệu được cấp ở nước ngoài cần dịch và chứng nhận như thế nào?

Nghị định 07/2016/NĐ-CP yêu cầu một số tài liệu phải được dịch sang tiếng Việt và chứng thực/chứng nhận theo quy định; giấy đăng ký của công ty mẹ còn phải thực hiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định áp dụng. Trước khi thực hiện, doanh nghiệp cần xác định thủ tục chứng nhận cần thiết theo điều ước quốc tế có liên quan.

Công ước La Hay về miễn hợp pháp hóa đối với giấy tờ công nước ngoài có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 11/09/2026. Đối với giấy tờ công thuộc phạm vi Công ước và khi quan hệ Công ước có hiệu lực giữa hai quốc gia liên quan, có thể sử dụng chứng nhận Apostille theo Công ước. Bảng tình trạng của HCCH cũng ghi nhận một số quốc gia có phản đối việc Việt Nam gia nhập, vì vậy không thể áp dụng con đường này cho mọi quốc gia và mọi loại giấy tờ.

Trước khi thực hiện, cần xác nhận riêng loại tài liệu, quốc gia/vùng lãnh thổ cấp tài liệu và quan hệ điều ước áp dụng. Apostille và bản dịch tiếng Việt là hai yêu cầu khác nhau; hoàn thành một thủ tục không có nghĩa thủ tục còn lại đã hoàn tất.

5. Quy trình và thời gian thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam

5.1. Xác định cơ quan cấp phép

Trong trường hợp không áp dụng quy định chuyên ngành, cơ quan cấp phép được xác định theo địa điểm đặt văn phòng:

  • Ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế và khu công nghệ cao: thực hiện tại Sở Công Thương cấp tỉnh nơi đặt văn phòng.
  • Trong các khu nêu trên: thực hiện tại cơ quan quản lý khu tương ứng.

Người nộp hồ sơ nên tra cứu cổng tiếp nhận và thủ tục hành chính hiện hành dựa trên địa chỉ dự kiến sử dụng.

5.2. Chuẩn bị và nộp hồ sơ

Việc thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam có thể được triển khai theo trình tự sau:

  1. Kiểm tra điều kiện và phạm vi hoạt động: xác nhận điều kiện của công ty mẹ và phạm vi công việc của đội ngũ tại Việt Nam.
  2. Xác định người đứng đầu và địa chỉ: hoàn tất quyết định bổ nhiệm và chuẩn bị giấy tờ chứng minh địa chỉ.
  3. Chuẩn bị hồ sơ: kiểm tra yêu cầu về ký, dịch thuật và chứng nhận; đồng thời thống nhất tên công ty mẹ, họ tên người đứng đầu và thông tin địa chỉ trên toàn bộ hồ sơ.
  4. Nộp và theo dõi hồ sơ: nộp qua kênh do cơ quan có thẩm quyền công bố và bổ sung/chỉnh sửa khi được yêu cầu.
  5. Nhận và kiểm tra giấy phép: đối chiếu tên, địa chỉ, người đứng đầu, phạm vi hoạt động và thời hạn hiệu lực.

5.3. Thời gian xử lý là bao lâu?

Thời hạn giải quyết hồ sơ thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam phụ thuộc vào loại thủ tục. Các cơ chế rút ngắn thời gian do địa phương công bố chỉ áp dụng tại địa phương tương ứng.

Trường hợp hồ sơ Thời hạn giải quyết Điều kiện và phạm vi áp dụng
Hồ sơ thành lập thông thường 7 ngày làm việc Tính từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ
Hồ sơ cần lấy ý kiến của bộ quản lý chuyên ngành Tổng thời gian theo thủ tục cơ bản: 13 ngày làm việc Bao gồm thời gian thực hiện thủ tục lấy ý kiến tương ứng
Hồ sơ thông thường tại Hải Phòng 3,5 ngày làm việc Cơ chế rút ngắn do Hải Phòng công bố năm 2026, không áp dụng trên toàn quốc

Thời hạn cơ bản nêu trên và cơ chế rút ngắn tại Hải Phòng được thể hiện trong tài liệu thủ tục hành chính chính thức.

Thời gian giải quyết của cơ quan nhà nước không bao gồm toàn bộ thời gian chuẩn bị. Doanh nghiệp cần bố trí thêm thời gian để lấy hồ sơ công ty mẹ, xác nhận địa chỉ, chứng nhận/hợp pháp hóa, dịch thuật và bổ sung hồ sơ nếu có.

Khi lập kế hoạch dự án, nên tách thành ba giai đoạn:

  • Chuẩn bị hồ sơ và địa chỉ trước khi nộp.
  • Cơ quan có thẩm quyền thụ lý và lấy ý kiến khi cần.
  • Thực hiện đăng ký thuế và bố trí vận hành sau khi được cấp phép.

6. Chi phí thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam là bao nhiêu?

Lệ phí cấp mới giấy phép thành lập văn phòng đại diện thông thường của thương nhân nước ngoài là 3.000.000 VND cho mỗi giấy phép. Ngân sách thành lập còn cần tính đến chi phí chuẩn bị hồ sơ, địa điểm làm việc và dịch vụ chuyên môn.

6.1. Lệ phí nhà nước

Nội dung thu Mức thu nhà nước Ghi chú ngân sách
Cấp mới giấy phép 3.000.000 VND/giấy phép Không bao gồm chi phí dịch thuật, chứng nhận/hợp pháp hóa, thuê địa điểm và dịch vụ
Cấp lại, điều chỉnh hoặc gia hạn 1.500.000 VND/giấy phép Phát sinh tùy theo thủ tục thực tế

Căn cứ thu phí: Điều 4 Thông tư 143/2016/TT-BTC; bảng thủ tục chính thức của Hải Phòng năm 2026 cũng ghi mức lệ phí cấp mới là 3.000.000 VND.

6.2. Chi phí chuẩn bị hồ sơ, dịch vụ thành lập và vận hành liên tục

Ngoài lệ phí nhà nước, các khoản chi phí chuẩn bị một lần còn có thể bao gồm:

  • Chi phí cấp, chứng nhận/hợp pháp hóa và dịch sang tiếng Việt đối với tài liệu từ nước ngoài.
  • Tiền đặt cọc thuê địa điểm và chi phí trang bị cơ bản cho văn phòng.
  • Chi phí dịch vụ chuyên môn, sắp xếp hồ sơ và trao đổi trong quá trình chuẩn bị.

Khi nhận báo giá dịch vụ, doanh nghiệp nên xác nhận rõ phạm vi công việc, đặc biệt là chứng nhận/hợp pháp hóa, dịch thuật, đăng ký thuế và các công việc sau khi được cấp phép có được bao gồm hay không.

Sau khi văn phòng đại diện được thành lập, doanh nghiệp còn phải duy trì chi phí địa điểm, nhân sự và công việc tuân thủ. Chi phí thành lập ban đầu và chi phí vận hành hằng năm nên được tính riêng để tránh chỉ chú trọng lệ phí cấp phép mà đánh giá thấp chi phí dài hạn của đội ngũ tại Việt Nam.

7. Sau khi được cấp giấy phép văn phòng đại diện cần làm gì?

7.1. Hoàn tất đăng ký thuế

Hướng dẫn thuế chính thức năm 2026 nêu rõ: đối với văn phòng đại diện của công ty nước ngoài đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế, khi đăng ký lần đầu phải nộp Mẫu BK07-ĐKT về chủ sở hữu pháp lý và chủ sở hữu hưởng lợi của công ty mẹ theo yêu cầu, đồng thời nộp hồ sơ đăng ký thuế trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày được cấp giấy phép thành lập và hoạt động hoặc giấy tờ tương đương.

Khi thông tin đăng ký hoặc thông tin trong biểu mẫu thay đổi, doanh nghiệp cũng phải thực hiện cập nhật theo quy định.

Trong thời gian xin giấy phép, doanh nghiệp nên đồng thời chuẩn bị thông tin về chủ sở hữu của công ty mẹ để tránh đến sau khi được chấp thuận mới bắt đầu thu thập.

7.2. Bố trí văn phòng, tài khoản và nhân sự

Sau khi được cấp phép, doanh nghiệp cần thực hiện hoặc hoàn tất các công việc sau:

Việc văn phòng đại diện được cấp phép không có nghĩa thủ tục làm việc của người nước ngoài tự động hoàn tất. Các thủ tục liên quan cần được kiểm tra riêng theo tư cách của từng cá nhân và phương án làm việc thực tế.

7.3. Nộp báo cáo hoạt động hằng năm

Văn phòng đại diện phải nộp báo cáo hoạt động của năm trước cho cơ quan cấp phép trước ngày 30 tháng 1 hằng năm. Doanh nghiệp nên lưu hồ sơ về hoạt động, nhân sự và vận hành, sử dụng mẫu báo cáo áp dụng và xác định rõ người chịu trách nhiệm báo cáo, người cung cấp dữ liệu và ngày nộp.

7.4. Quản lý thời hạn giấy phép và các thay đổi sau này

Giấy phép văn phòng đại diện có thời hạn 5 năm nhưng không được vượt quá thời hạn còn lại của giấy đăng ký công ty mẹ nếu giấy này có thời hạn.

Văn phòng đại diện đáp ứng điều kiện gia hạn phải nộp hồ sơ ít nhất 30 ngày trước ngày giấy phép hết hạn. Nếu có hành vi vi phạm thuộc trường hợp phải thu hồi giấy phép theo pháp luật thì không đủ điều kiện gia hạn. Việc nộp đúng hạn cũng không đồng nghĩa chắc chắn được chấp thuận.

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp cũng cần thường xuyên kiểm tra:

  • Tên, địa chỉ hoặc tình trạng đăng ký của công ty mẹ có thay đổi hay không.
  • Người đứng đầu, địa chỉ hoặc nội dung hoạt động của văn phòng đại diện có thay đổi hay không.
  • Có cần gia hạn hoặc chấm dứt hoạt động hay không.

8. Câu hỏi thường gặp

Theo yêu cầu về thời gian hoạt động tại Điều 7, thương nhân nước ngoài phải đã hoạt động ít nhất 1 năm. Công ty mẹ vừa mới thành lập chưa đáp ứng điều kiện này.

Các điều kiện thành lập chung tại Điều 7 Nghị định 07/2016/NĐ-CP không quy định ngưỡng vốn đăng ký. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải chuẩn bị nguồn lực tài chính cần thiết cho văn phòng, nhân sự và hoạt động duy trì.

Quy định cho phép sử dụng xác nhận về việc thực hiện nghĩa vụ thuế hoặc nghĩa vụ tài chính của năm tài chính gần nhất đáp ứng yêu cầu, cũng như tài liệu tương đương. Tài liệu thay thế phải đáp ứng yêu cầu về cơ quan/tổ chức cấp và nội dung chứng minh.

Trưởng văn phòng đại diện có thể là người nước ngoài; danh mục hồ sơ hiện hành có yêu cầu bản sao hộ chiếu đối với người đứng đầu là người nước ngoài. Thủ tục giấy phép lao động hoặc miễn giấy phép lao động khi làm việc tại Việt Nam phải được thực hiện riêng.

Hồ sơ cần có tài liệu chứng minh quyền sử dụng địa chỉ và giấy tờ về địa điểm. Doanh nghiệp phải kiểm tra mục đích sử dụng hợp pháp, quyền sử dụng và hồ sơ của địa điểm, không nên chỉ dựa vào tên gọi “văn phòng chia sẻ” hoặc “văn phòng ảo” để kết luận.

Một công ty nước ngoài có thể đăng ký nhiều văn phòng đại diện, nhưng không được thành lập quá một văn phòng đại diện hoặc chi nhánh cùng tên trong cùng một tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương. Mỗi hồ sơ đều phải đáp ứng các điều kiện tương ứng.

Văn phòng đại diện đáp ứng điều kiện có thể nộp hồ sơ gia hạn và phải nộp ít nhất 30 ngày trước ngày giấy phép hết hạn. Nếu có hành vi vi phạm thuộc trường hợp phải thu hồi giấy phép theo pháp luật thì không đủ điều kiện gia hạn. Giấy phép không tự động được kéo dài.

Văn phòng đại diện vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ về thuế, phí và tài chính áp dụng. Quy định năm 2026 cũng nêu rõ yêu cầu đăng ký thuế đối với các văn phòng đại diện liên quan; không thể hiểu giới hạn về quyền kinh doanh là được miễn toàn bộ nghĩa vụ thuế.

9. Tư vấn và chuẩn bị trước khi thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam

Doanh nghiệp đã có kế hoạch gia nhập thị trường Việt Nam có thể chuẩn bị trước nội dung hoạt động dự kiến, giấy đăng ký của công ty mẹ, phương án bổ nhiệm người đứng đầu và địa chỉ dự kiến, sau đó tiến hành đánh giá phương án thành lập.

Vanzbon có thể hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá mức độ phù hợp của mô hình văn phòng đại diện, kiểm tra điều kiện của công ty mẹ, chuẩn bị hồ sơ và hệ thống hóa các yêu cầu quản lý sau thành lập, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hoạt động tại Việt Nam.

Các bài viết liên quan

企业微信截图_178662724476

Hướng dẫn đăng ký công ty tại tỉnh Bắc Ninh năm 2026: Quy trình, khu công nghiệp và lựa chọn địa điểm sản xuất

pexels-hu-nh-an-3895313-9768830

Hướng dẫn địa chỉ đăng ký công ty tại Việt Nam năm 2026: Yêu cầu, loại địa chỉ và kiểm tra hợp đồng thuê

louisehoffmann83-office-2360063_1920

Khi thành lập công ty tại Việt Nam, nên hoạch định vốn điều lệ, vốn đầu tư và việc góp đủ vốn như thế nào?

Đặt lịch tư vấn miễn phí

Gặp gỡ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi để nhận tư vấn chuyên sâu về gia nhập thị trường Việt Nam, tuân thủ thuế

Đăng ký công ty tại Việt Nam
© 2026 VANZBON. Đã đăng ký bản quyền.

Đặt lịch tư vấn miễn phí

Vanzbon cung cấp hỗ trợ tuân thủ toàn chuỗi, chuyên gia tư vấn phản hồi trong vòng 30 phút.

Vui lòng chọn dịch vụ *
  • Vui lòng chọn dịch vụ
  • Đăng ký công ty
  • Giấy phép kinh doanh
  • Tiếp cận thị trường
  • Nhân sự
  • Mở tài khoản ngân hàng
  • Dịch vụ lựa chọn địa điểm kinh doanh
  • Thuế và kế toán
  • Dịch vụ pháp lý
  • Dịch vụ visa
  • Khảo sát thị trường
  • Dịch vụ thư ký
  • Dịch vụ liên hệ chính phủ
  • Khác
Hướng dẫn thành lập công ty

Từ tư vấn miễn phí, đăng ký công ty, chuẩn bị hồ sơ, xin giấy phép, đăng ký thuế đến mở tài khoản ngân hàng và xin thị thực, chúng tôi đều cung cấp giải pháp toàn diện. Hãy để Vanzbon giúp bạn đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả, đảm bảo tuân thủ pháp lý và hỗ trợ doanh nghiệp thành công tại Việt Nam!

Hãy nói chuyện với chuyên gia:

+84 0886668937

vietnam@vanzbon.com

Dịch vụ thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam

Vanzbon – đơn vị hàng đầu tại Việt Nam trong lĩnh vực thành lập doanh nghiệp và dịch vụ kinh doanh, cung cấp giải pháp toàn diện từ nghiên cứu thị trường, đăng ký công ty, xin giấy phép, tuân thủ thuế đến hỗ trợ vận hành, đảm bảo doanh nghiệp triển khai nhanh chóng, hoạt động hiệu quả và phát triển bền vững tại thị trường Việt Nam.

Việc chấm dứt hợp đồng lao động tại Việt Nam phải đồng thời đáp ứng ba điều kiện: có căn cứ thực chất hợp pháp, quy trình tuân thủ đúng luật và chứng cứ đầy đủ. Ngay cả khi doanh nghiệp cho rằng người lao động thực sự không đáp ứng yêu cầu công việc hoặc có hành vi vi phạm kỷ luật, việc thiếu sót trong thời hạn thông báo, cuộc họp kỷ luật, quyền giải trình của người lao động hoặc hồ sơ chứng cứ vẫn có thể khiến quyết định chấm dứt bị coi là trái pháp luật.

Bài viết này được xây dựng trên cơ sở Bộ luật Lao động (Bộ luật số 45/2019/QH14) và các văn bản chính thức liên quan, nhằm cung cấp cho doanh nghiệp một hướng dẫn tuân thủ có thể áp dụng trong thực tiễn. Nếu cần rà soát trước các quy chế thường xuyên như hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, phái cử lao động và làm thêm giờ, doanh nghiệp có thể tham khảo hướng dẫn tuân thủ lao động tại Việt Nam năm 2026: hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, phái cử và làm thêm giờ.

1. Các trường hợp chính dẫn đến chấm dứt quan hệ lao động tại Việt Nam

Trước hết, doanh nghiệp cần xác định chính xác tình huống của mình thuộc phương án chấm dứt nào. Mỗi phương án có căn cứ pháp lý, thời hạn thông báo, chủ thể tham gia và trách nhiệm thanh toán khác nhau:

STT Phương án chấm dứt Căn cứ pháp lý (Bộ luật Lao động)
1 Chấm dứt theo thỏa thuận Khoản 3 Điều 34
2 Hết hạn hợp đồng lao động xác định thời hạn Khoản 1 Điều 34
3 Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng Điều 35
4 Doanh nghiệp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo luật Điều 36
5 Cắt giảm lao động do thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế hoặc tổ chức lại doanh nghiệp Điều 42, Điều 43, Điều 44
6 Sa thải kỷ luật Điều 125

Lưu ý trọng yếu: không được trộn lẫn các phương án khác nhau. Ví dụ, nếu lý do chấm dứt xuất phát từ hành vi vi phạm kỷ luật của người lao động, doanh nghiệp cần áp dụng thủ tục sa thải kỷ luật, chứ không nên xử lý theo thủ tục đơn phương chấm dứt hợp đồng. Hai phương án này có căn cứ pháp lý, yêu cầu thông báo và trình tự xử lý khác nhau.

2. Doanh nghiệp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo luật

2.1 Trong những trường hợp nào doanh nghiệp được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động?

Theo khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động, doanh nghiệp có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong các trường hợp pháp định sau:

1. Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động. Việc đánh giá phải dựa trên tiêu chí trong quy chế đánh giá mức độ hoàn thành công việc của doanh nghiệp; khi xây dựng quy chế này, nếu có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở thì doanh nghiệp phải tham khảo ý kiến của tổ chức đó;

2. Người lao động bị ốm đau hoặc tai nạn và sau thời hạn điều trị liên tục theo luật mà khả năng lao động vẫn chưa hồi phục;

3. Do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch họa, hoặc do yêu cầu di dời, thu hẹp sản xuất kinh doanh theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, doanh nghiệp đã thực hiện mọi biện pháp khắc phục cần thiết nhưng vẫn buộc phải giảm chỗ làm việc;

4. Người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau khi hết thời hạn tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động theo Điều 31;

5. Người lao động đủ tuổi nghỉ hưu theo luật, trừ khi các bên có thỏa thuận khác;

6. Người lao động tự ý bỏ việc không có lý do chính đáng từ 5 ngày làm việc liên tục trở lên;

7. Người lao động cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết hợp đồng lao động và việc này ảnh hưởng đến quyết định tuyển dụng của doanh nghiệp.

2.2 Cần thông báo trước bao lâu?

Theo khoản 2 Điều 36 Bộ luật Lao động, trừ các trường hợp được miễn thông báo theo luật và quy định riêng đối với một số ngành nghề đặc thù, thời hạn báo trước thường phụ thuộc vào thời hạn của hợp đồng:

Loại hợp đồng lao động Thời hạn báo trước
Hợp đồng không xác định thời hạn Ít nhất 45 ngày
Hợp đồng có thời hạn từ 12 đến 36 tháng Ít nhất 30 ngày
Hợp đồng có thời hạn dưới 12 tháng Ít nhất 3 ngày làm việc

Sai sót thường gặp: đối với thời hạn 45 ngày và 30 ngày, luật sử dụng khái niệm “ngày”, không phải “ngày làm việc”; chỉ thời hạn 3 ngày đối với hợp đồng dưới 12 tháng được quy định rõ là ngày làm việc. Trường hợp chấm dứt do người lao động ốm đau dài ngày theo điểm b khoản 1 Điều 36, thời hạn báo trước là ít nhất 3 ngày làm việc và không phụ thuộc vào loại hợp đồng. Một số ngành nghề, công việc đặc thù có thời hạn báo trước riêng.

• Các trường hợp không cần báo trước chỉ bao gồm: người lao động không quay lại làm việc sau khi hết thời hạn tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, và người lao động tự ý bỏ việc không có lý do chính đáng từ 5 ngày làm việc liên tục trở lên. Việc đủ tuổi nghỉ hưu hoặc cung cấp thông tin sai khi tuyển dụng không thuộc nhóm miễn thông báo.

2.3 Những người lao động nào đang trong thời gian được bảo vệ khỏi đơn phương chấm dứt?

Theo Điều 37 Bộ luật Lao động, doanh nghiệp không được thực hiện quyền đơn phương chấm dứt theo Điều 36 trong các trường hợp sau:

• Người lao động đang bị ốm đau, tai nạn hoặc bệnh nghề nghiệp và đang điều trị, điều dưỡng theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền, trừ trường hợp đáp ứng điều kiện về thời hạn điều trị dài ngày tại điểm b khoản 1 Điều 36;

• Người lao động đang nghỉ hằng năm, nghỉ việc riêng hoặc các kỳ nghỉ khác được doanh nghiệp đồng ý;

• Lao động nữ đang mang thai, người lao động đang nghỉ thai sản hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Lưu ý đặc biệt:

• Trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản và nuôi con dưới 12 tháng tuổi, doanh nghiệp không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo luật và cũng không được xử lý kỷ luật lao động trong thời gian bảo vệ này. Nếu người lao động có hành vi vi phạm trong thời gian được bảo vệ, doanh nghiệp có thể thu thập và cố định chứng cứ trước;

• Sau khi hết thời gian bảo vệ, nếu thời hiệu xử lý kỷ luật đã hết hoặc còn dưới 60 ngày, doanh nghiệp có thể gia hạn theo luật, nhưng thời gian gia hạn tối đa không quá 60 ngày.

2.4 Thông báo chấm dứt cần ghi rõ nội dung gì?

Doanh nghiệp cần gửi thông báo chấm dứt bằng văn bản cho người lao động theo luật. Để thuận tiện cho việc chứng minh về sau, thông báo nên nêu rõ lý do chấm dứt và căn cứ pháp lý, ngày hợp đồng chấm dứt hiệu lực, phương án thanh toán tiền lương và các khoản liên quan, đồng thời lưu giữ chứng cứ chứng minh người lao động đã nhận được thông báo.

3. Sa thải kỷ luật

3.1 Những hành vi vi phạm nào có thể áp dụng hình thức sa thải?

Theo Điều 125 Bộ luật Lao động, các hành vi vi phạm có thể áp dụng hình thức sa thải bao gồm:

1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích hoặc sử dụng ma túy tại nơi làm việc;

2. Người lao động tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp, gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của doanh nghiệp; quấy rối tình dục tại nơi làm việc nếu nội quy lao động đã có quy định cũng thuộc nhóm căn cứ pháp định này;

3. Người lao động đã bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức, trong thời gian chưa được xóa kỷ luật lại tái phạm cùng hành vi;

4. Kể từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc không có lý do chính đáng, người lao động nghỉ tổng cộng 5 ngày làm việc trong 30 ngày liên tục hoặc 20 ngày làm việc trong 365 ngày liên tục.

Khi hành vi của người lao động đáp ứng Điều 125, doanh nghiệp có thể áp dụng hình thức sa thải nhưng vẫn phải chứng minh lỗi của người lao động và hoàn tất thủ tục xử lý kỷ luật theo luật. Việc tạm đình chỉ công việc trong quá trình xác minh là biện pháp điều tra theo luật, không phải là một hình thức kỷ luật.

3.2 Doanh nghiệp cần chứng minh những sự kiện vi phạm và lỗi nào?

Doanh nghiệp cần chứng minh các yếu tố sau: sự kiện vi phạm, lỗi của người lao động, điều khoản nội quy lao động được áp dụng và việc hành vi đó đáp ứng điều kiện pháp định để áp dụng hình thức sa thải.

3.3 Cuộc họp xử lý kỷ luật cần được tổ chức như thế nào?

Theo Điều 122, Điều 123 Bộ luật Lao động và Nghị định số 145/2020/NĐ-CP Điều 70, việc sa thải kỷ luật cần được xử lý theo trình tự sau:

Trình tự xử lý: phát hiện và lập biên bản hành vi vi phạm → thu thập chứng cứ chứng minh lỗi của người lao động → thông báo cho các chủ thể phải tham dự trước ít nhất 5 ngày làm việc → tổ chức cuộc họp xử lý kỷ luật và bảo đảm quyền giải trình của người lao động → lập biên bản cuộc họp → ban hành và gửi quyết định bằng văn bản trong thời hiệu xử lý theo luật.

3.3.1 Thời hiệu xử lý:

• Thời hiệu xử lý đối với hành vi vi phạm thông thường là 6 tháng kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm;

• Đối với hành vi liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản hoặc tiết lộ bí mật công nghệ, bí mật kinh doanh, thời hiệu xử lý là 12 tháng;

• Khi hết thời gian bảo vệ mà thời hiệu xử lý đã hết hoặc còn dưới 60 ngày, doanh nghiệp có thể kéo dài thời hiệu xử lý, nhưng thời hạn gia hạn tối đa không quá 60 ngày;

• Quyết định xử lý kỷ luật phải được ban hành trong thời hiệu nói trên. Pháp luật không quy định một thời hạn thống nhất kiểu “ban hành quyết định trong 30 ngày sau cuộc họp”.

3.3.2 Thành phần tham dự và yêu cầu thông báo theo luật:

Doanh nghiệp phải thông báo nội dung, thời gian, địa điểm cuộc họp, họ tên người lao động bị xử lý và hành vi bị cho là vi phạm cho các chủ thể phải tham dự trước ít nhất 5 ngày làm việc, đồng thời bảo đảm các chủ thể đó nhận được thông báo;

• Thành phần tham dự theo luật bao gồm người lao động và tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên; nếu người lao động dưới 15 tuổi thì còn bao gồm người đại diện theo pháp luật;

• Người lao động có quyền tự mình giải trình hoặc nhờ luật sư, tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở hỗ trợ giải trình;

• Sau khi doanh nghiệp đã thông báo hợp lệ, nếu các chủ thể phải tham dự không xác nhận tham dự hoặc vắng mặt, doanh nghiệp vẫn có thể tổ chức cuộc họp theo thời gian, địa điểm đã thông báo;

• Nội dung cuộc họp phải được lập thành biên bản và thông qua trước khi kết thúc cuộc họp. Nếu người tham dự từ chối ký, người ghi biên bản cần ghi rõ họ tên người từ chối ký và lý do; việc từ chối ký tự thân không đương nhiên làm thủ tục vô hiệu;

• Quyết định xử lý kỷ luật phải do người có thẩm quyền ban hành trong thời hiệu xử lý theo luật và được gửi cho các chủ thể phải tham dự cuộc họp kỷ luật.

3.4 Các vấn đề thường gặp

Nội quy lao động chưa được xây dựng, lấy ý kiến, thông báo cho người lao động hoặc niêm yết tại vị trí cần thiết theo luật;

• Thông báo họp không đủ 5 ngày làm việc hoặc không chứng minh được các chủ thể phải tham dự đã nhận thông báo;

• Không tạo cơ hội cho người lao động trình bày và giải trình;

• Người lao động là thành viên của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở nhưng doanh nghiệp không thông báo cho tổ chức đó theo luật;

• Biên bản cuộc họp không đầy đủ hoặc sau khi người tham dự từ chối ký, biên bản không ghi họ tên và lý do từ chối ký;

• Quyết định xử lý kỷ luật được ban hành quá thời hiệu xử lý theo luật.

4. Cắt giảm lao động vì lý do kinh tế và tổ chức lại doanh nghiệp

4.1 Trường hợp áp dụng

Bộ luật Lao động quy định riêng cho hai nhóm tình huống:

• Điều 42 áp dụng đối với thay đổi cơ cấu tổ chức hoặc tổ chức lao động, thay đổi quy trình sản xuất kinh doanh hoặc máy móc thiết bị công nghệ, thay đổi sản phẩm hoặc cơ cấu sản phẩm, cũng như các nguyên nhân về cơ cấu, công nghệ hoặc kinh tế như khủng hoảng, suy thoái kinh tế hoặc chính sách điều chỉnh cơ cấu kinh tế của Nhà nước;

• Điều 43 áp dụng đối với chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hoặc chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã.

4.2 Xây dựng phương án sử dụng lao động

Theo Điều 42 đến Điều 44, khi những thay đổi liên quan ảnh hưởng đến việc làm của nhiều người lao động, doanh nghiệp cần xây dựng phương án sử dụng lao động, bao gồm:

• Danh sách người lao động tiếp tục được sử dụng, được đào tạo lại để tiếp tục sử dụng hoặc chuyển sang làm việc không trọn thời gian;

• Danh sách người lao động nghỉ hưu;

• Danh sách người lao động phải chấm dứt hợp đồng lao động;

• Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp, người lao động và các bên liên quan trong quá trình thực hiện phương án;

• Biện pháp thực hiện và nguồn kinh phí.

Khi xây dựng phương án sử dụng lao động, nếu doanh nghiệp có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở thì cần trao đổi ý kiến với tổ chức đó. Sau khi phương án được thông qua, doanh nghiệp phải công khai cho người lao động trong vòng 15 ngày.

4.3 Tổ chức đại diện người lao động và thủ tục thông báo

Khi cắt giảm lao động do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc lý do kinh tế theo Điều 42, doanh nghiệp cần trao đổi trước với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên nếu doanh nghiệp có tổ chức đó, đồng thời thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và người lao động bị ảnh hưởng trước ít nhất 30 ngày.

Các trường hợp chia, hợp nhất, bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hoặc chuyển quyền tài sản theo Điều 43 không áp dụng quy tắc thông báo thống nhất 30 ngày tại khoản 6 Điều 42. Doanh nghiệp cần tập trung xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động theo Điều 43 và Điều 44.

4.4 Cách tính trợ cấp mất việc làm

Theo Điều 47 Bộ luật Lao động, nếu người lao động đã làm việc thường xuyên cho doanh nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên và bị mất việc do các trường hợp tại Điều 42 hoặc Điều 43, doanh nghiệp phải chi trả trợ cấp mất việc làm: mỗi năm làm việc được trả 1 tháng tiền lương, nhưng tối thiểu bằng 2 tháng tiền lương. Thời gian tính trợ cấp cần trừ đi thời gian người lao động đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp, cũng như thời gian làm việc đã được doanh nghiệp chi trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm.

Khi đánh giá chi phí cắt giảm lao động hoặc tái cơ cấu, doanh nghiệp sản xuất cũng có thể kết hợp hướng dẫn tính chi phí nhân sự trong sản xuất tại Việt Nam: tiền lương, bảo hiểm xã hội, làm thêm giờ và chỗ ở để tính đồng bộ chi phí lao động thường xuyên và chi phí chấm dứt.

5. Sau khi quan hệ lao động kết thúc: thanh toán và xử lý hồ sơ

5.1 Khi nào phải thanh toán tiền lương, trợ cấp và các khoản liên quan?

Theo khoản 1 Điều 48 Bộ luật Lao động:

• Hai bên phải thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên trong vòng 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động;

• Trường hợp doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, thay đổi cơ cấu hoặc công nghệ, vì lý do kinh tế, tổ chức lại doanh nghiệp, hoặc do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm và các trường hợp pháp định khác, thời hạn có thể kéo dài nhưng tối đa không quá 30 ngày.

5.2 Sổ bảo hiểm xã hội điện tử và xác nhận thời gian đóng bảo hiểm

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 (Luật số 41/2024/QH15) có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2025. Luật này không thống nhất bãi bỏ các biểu mẫu báo giảm lao động hiện hành, cũng không quy định doanh nghiệp bắt buộc phải chuyển sang “biểu mẫu mới sau ngày 1 tháng 7 năm 2025” mới được tiếp nhận thủ tục nghỉ việc. Doanh nghiệp cần thực hiện theo quy trình và biểu mẫu hiện hành do cơ quan bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố tại từng thời điểm.

Các nội dung của luật mới liên quan trực tiếp đến thủ tục nghỉ việc bao gồm:

• Người sử dụng lao động phải phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội để xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội của người lao động khi hợp đồng lao động chấm dứt;

• Người sử dụng lao động phải phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội để trả lại sổ bảo hiểm xã hội giấy cho người lao động;

• Sổ bảo hiểm xã hội điện tử và sổ bảo hiểm xã hội giấy có giá trị pháp lý như nhau; sổ bảo hiểm xã hội điện tử được triển khai chậm nhất từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, còn sổ giấy được cấp khi người tham gia bảo hiểm có yêu cầu.

5.3 Doanh nghiệp còn phải hoàn tất những thủ tục nghỉ việc nào?

Sắp xếp hoạt động Cách xử lý địa chỉ
Công ty công nghệ đặt trụ sở tại văn phòng chia sẻ, đội ngũ làm việc tại một văn phòng khác Kiểm tra văn phòng thực tế có cần đăng ký là địa điểm kinh doanh hay không
Công ty thương mại đặt trụ sở tại tòa nhà văn phòng, hàng hóa được lưu tại kho Xử lý riêng trụ sở chính và sắp xếp kho bãi
Doanh nghiệp sản xuất đặt trụ sở tại khu đô thị, nhà máy nằm trong khu công nghiệp Quản lý nhà máy riêng như địa điểm dự án và địa điểm sản xuất
Doanh nghiệp thương mại điện tử tách riêng trụ sở, chăm sóc khách hàng và kho đổi trả Đánh giá đăng ký và giấy phép theo chức năng thực tế của từng địa điểm
Công ty nhà hàng tách riêng trụ sở và cửa hàng Cửa hàng không thể chỉ dựa vào đăng ký trụ sở để bao phủ hoạt động kinh doanh

6. Doanh nghiệp cần lưu giữ những chứng cứ nào

Doanh nghiệp cần lưu giữ chứng cứ tương ứng với từng phương án chấm dứt và kiểm tra theo danh sách sau:

Phương án chấm dứt Chứng cứ về lý do Chứng cứ về thủ tục Chứng cứ thanh toán
Không hoàn thành công việc Tiêu chí đánh giá hiệu quả công việc và hồ sơ ban hành; kết quả đánh giá định kỳ; kế hoạch cải thiện và hồ sơ hướng dẫn; ghi nhận bằng văn bản về việc không đạt yêu cầu Hồ sơ lấy ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở khi xây dựng tiêu chí hiệu quả công việc (nếu có); thông báo chấm dứt và chứng từ giao nhận Chứng từ thanh toán tiền lương và trợ cấp; hồ sơ xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp
Ốm đau dài ngày Chẩn đoán, thời hạn điều trị và tài liệu chứng minh khả năng lao động chưa hồi phục do cơ sở y tế cấp Chứng cứ về loại hợp đồng; thông báo chấm dứt và hồ sơ giao nhận Bảng giao nhận tiền lương, bảo hiểm và hồ sơ
Sa thải kỷ luật Biên bản vi phạm, camera, lời khai nhân chứng, giải trình bằng văn bản của người lao động; nội quy lao động và hồ sơ thông báo, niêm yết Thông báo họp và giao nhận; hồ sơ giải trình; biên bản cuộc họp; quyết định kỷ luật và giao nhận Hồ sơ thanh toán lương và bảo hiểm; biên bản xác nhận quyết toán cuối cùng
Cắt giảm lao động vì lý do kinh tế Văn bản quyết định thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc tài liệu chứng minh lý do kinh tế Phương án sử dụng lao động; hồ sơ trao đổi ý kiến; thông báo 30 ngày trong trường hợp Điều 42 Cách tính trợ cấp mất việc và chứng từ thanh toán
Chấm dứt theo thỏa thuận Hồ sơ quá trình thương lượng Thỏa thuận chấm dứt có chữ ký của hai bên và tài liệu ủy quyền ký kết Hồ sơ thanh toán theo thỏa thuận; xác nhận của hai bên về các khoản đã thanh toán

Các nội dung dưới đây là khuyến nghị quản lý chứng cứ của doanh nghiệp. Thời hạn lưu giữ cụ thể cần được xác định cùng với quy định về tranh chấp lao động, tiền lương và bảo hiểm xã hội, thuế, hồ sơ nhân sự và dữ liệu cá nhân:

1. Chứng cứ bằng văn bản: hợp đồng lao động, nội quy lao động, hồ sơ đánh giá, thông báo và tài liệu họp cần được lưu thành hồ sơ có thể tra cứu; khi tranh chấp đã phát sinh hoặc có thể dự kiến một cách hợp lý, không nên xóa các tài liệu liên quan;

2. Chứng cứ điện tử: email, hệ thống nội bộ và tin nhắn trao đổi tức thời cần được lưu giữ ở mức tối đa dưới dạng tệp gốc, có thông tin thời gian và đầy đủ bối cảnh;

3. Tư liệu âm thanh, hình ảnh: camera, ghi âm và ghi hình cần được lưu bản gốc, thời điểm tạo và hồ sơ quá trình trích xuất, đồng thời tuân thủ yêu cầu về dữ liệu cá nhân và quản lý giám sát;

4. Chứng cứ giao nhận: có thể sử dụng ký nhận của người lao động, bưu gửi hoặc chuyển phát có thể tra cứu, email, thông báo trên hệ thống nội bộ và các phương thức khác. Nếu người lao động từ chối nhận, doanh nghiệp có thể lập ghi nhận cùng thời điểm và củng cố chứng cứ bằng người làm chứng, gửi lại qua bưu chính hoặc phương thức xác minh khác; luật không có quy định thống nhất bắt buộc phải dùng thư bảo đảm có khai giá hoặc phải có hai người làm chứng.

7. Sai sót thường gặp và hậu quả của việc chấm dứt trái pháp luật

7.1 Doanh nghiệp thường mắc sai sót thủ tục nào khi chấm dứt hợp đồng lao động?

STT Sai sót điển hình Hậu quả
1 Không phân biệt đơn phương chấm dứt của doanh nghiệp, sa thải kỷ luật và cắt giảm vì lý do kinh tế; trộn lẫn thủ tục Có thể khiến việc chấm dứt bị xác định là trái pháp luật
2 Có lý do chấm dứt nhưng chứng cứ không đủ Doanh nghiệp không hoàn thành nghĩa vụ chứng minh theo luật
3 Hiểu nhầm 30 ngày, 45 ngày là ngày làm việc Có thể dẫn đến thiếu thời hạn báo trước
4 Sa thải kỷ luật mà không tổ chức cuộc họp kỷ luật, ban hành quyết định trực tiếp Có thể cấu thành vi phạm thủ tục
5 Đơn phương chấm dứt hoặc xử lý kỷ luật trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi Có thể cấu thành chấm dứt hoặc xử lý kỷ luật trái pháp luật và phát sinh trách nhiệm tương ứng
6 Không thanh toán trong thời hạn luật định hoặc không kịp thời xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội Có thể bị yêu cầu thanh toán bổ sung, thực hiện bổ sung và chịu trách nhiệm xử phạt hành chính

7.2 Doanh nghiệp phải chịu hậu quả pháp lý nào nếu đơn phương chấm dứt trái pháp luật?

Theo Điều 41 Bộ luật Lao động, doanh nghiệp đơn phương chấm dứt trái pháp luật có thể phải chịu các trách nhiệm sau:

1. Về nguyên tắc, phải khôi phục quan hệ lao động, trả tiền lương trong thời gian người lao động không được làm việc, đóng bổ sung bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp cho thời gian đó, đồng thời trả thêm ít nhất 2 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động;

2. Nếu không bảo đảm đủ thời hạn báo trước, phải trả thêm khoản tiền lương tương ứng với thời gian thiếu báo trước;

3. Nếu người lao động không muốn tiếp tục làm việc, ngoài các khoản nêu trên, doanh nghiệp còn phải trả trợ cấp thôi việc theo luật;

4. Nếu doanh nghiệp không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, ngoài các khoản nêu trên và trợ cấp thôi việc, hai bên còn phải thỏa thuận khoản bồi thường bổ sung, nhưng khoản này không được thấp hơn 2 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

7.3 Khi nào việc chấm dứt trái pháp luật có thể liên quan đến trách nhiệm hình sự?

Theo Văn bản hợp nhất Bộ luật Hình sự số 135/VBHN-VPQH Điều 162, bất kỳ người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà sa thải người lao động trái pháp luật, ra quyết định buộc thôi việc trái pháp luật đối với công chức, viên chức, hoặc cưỡng ép, đe dọa buộc họ thôi việc và gây hậu quả nghiêm trọng thì có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. Điều khoản này không chỉ giới hạn ở người quản lý doanh nghiệp và cũng không yêu cầu người lao động phải tự sát mới cấu thành tội phạm cơ bản; việc người bị sa thải tự sát là một tình tiết tăng nặng. Trách nhiệm hình sự chỉ áp dụng khi đáp ứng đầy đủ cấu thành tội phạm, không phải là hậu quả đương nhiên của mọi trường hợp chấm dứt trái pháp luật.

8. Danh sách kiểm tra thủ tục và chứng cứ trước khi doanh nghiệp chấm dứt lao động

Trước khi ra quyết định chấm dứt, doanh nghiệp nên kiểm tra từng mục dưới đây (bản tháng 7 năm 2026):

□ Bước 1: Xác định phương án chấm dứt — thuộc trường hợp doanh nghiệp đơn phương chấm dứt, sa thải kỷ luật hay cắt giảm lao động vì lý do kinh tế?

□ Bước 2: Rà soát căn cứ pháp định — tình huống có đáp ứng đầy đủ các yếu tố cấu thành theo điều khoản tương ứng của Bộ luật Lao động hay không?

□ Bước 3: Kiểm tra các hạn chế bảo vệ đặc biệt — người lao động có đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi hay không? Có đang trong thời gian điều trị hoặc nghỉ phép được bảo vệ theo luật hay không?

□ Bước 4: Xác nhận thủ tục thông báo hoặc họp — cách tính thời hạn thông báo đã chính xác chưa? Cuộc họp kỷ luật đã được thông báo trước ít nhất 5 ngày làm việc chưa? Đã thông báo cho tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở của người lao động theo luật hay chưa, nếu áp dụng?

□ Bước 5: Rà soát mức độ đầy đủ của chứng cứ — chứng cứ về lý do và chứng cứ về thủ tục có đầy đủ để doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ chứng minh trong tranh chấp hay không?

□ Bước 6: Xác định phương án thanh toán — tiền lương, trợ cấp, thời gian đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp sẽ được xác nhận và xử lý như thế nào?

9. Vanzbon hỗ trợ doanh nghiệp xử lý việc chấm dứt hợp đồng lao động tại Việt Nam như thế nào?

Đội ngũ Việt Nam của Vanzbon có thể kết hợp nguyên nhân chấm dứt, tình trạng của người lao động và cách sắp xếp hợp đồng lao động để hỗ trợ doanh nghiệp rà soát phương án chấm dứt và thủ tục cần thực hiện, bao gồm:

• Xác định nên áp dụng thủ tục chấm dứt theo thỏa thuận, doanh nghiệp đơn phương chấm dứt, sa thải kỷ luật hay cắt giảm lao động vì lý do kinh tế

• Rà soát căn cứ chấm dứt, thời hạn thông báo, giới hạn bảo vệ đặc biệt và yêu cầu tham gia của tổ chức đại diện người lao động

• Kiểm tra mức độ đầy đủ của hồ sơ đánh giá hiệu suất, tài liệu vi phạm, biên bản họp, chứng từ giao nhận và các chứng cứ khác

• Hỗ trợ chuẩn bị thông báo chấm dứt, quyết định kỷ luật, thỏa thuận chấm dứt theo thỏa thuận và tài liệu họp liên quan

• Rà soát tiền lương, ngày nghỉ hằng năm chưa sử dụng, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc và thủ tục bảo hiểm xã hội

• Đưa ra khuyến nghị về rủi ro chấm dứt trái pháp luật, trách nhiệm bồi thường có thể phát sinh và xử lý tranh chấp về sau

Trước khi gửi thông báo chấm dứt hoặc tổ chức cuộc họp xử lý kỷ luật, doanh nghiệp có thể nộp hợp đồng lao động, sổ tay nhân viên, hồ sơ đánh giá, tài liệu vi phạm và phương án chấm dứt dự kiến để rà soát, qua đó tránh làm tăng rủi ro tranh chấp do chọn sai phương án hoặc thiếu thủ tục.

10. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Trong thời gian thử việc, mỗi bên đều có thể hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hủy bỏ thỏa thuận thử việc trong hợp đồng lao động mà không cần báo trước và không phải bồi thường. Pháp luật không yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh người lao động “không đạt yêu cầu tuyển dụng” hoặc phải được người lao động đồng ý; tuy nhiên doanh nghiệp vẫn phải thanh toán tiền lương thử việc cho thời gian người lao động đã làm việc.

Doanh nghiệp cần gửi thông báo họp cho các chủ thể phải tham dự trước ít nhất 5 ngày làm việc và bảo đảm họ nhận được thông báo. Nếu người lao động hoặc các chủ thể phải tham dự khác đã nhận thông báo hợp lệ nhưng không xác nhận tham gia hoặc vắng mặt, doanh nghiệp có thể tổ chức cuộc họp theo thời gian, địa điểm đã thông báo. Doanh nghiệp cần lưu hồ sơ gửi thông báo và ghi nhận việc vắng mặt, đồng thời bảo lưu cơ hội giải trình mà người lao động có theo luật trong cuộc họp. Pháp luật không có quy định thống nhất bắt buộc phải có hai người làm chứng, cũng không quy định thời hạn giải trình bằng văn bản tối thiểu 3 ngày làm việc.

Không thể kết luận một cách chung chung rằng “từ chối nhận thì không ảnh hưởng đến hiệu lực”. Doanh nghiệp vẫn phải chứng minh mình đã thực hiện nghĩa vụ thông báo bằng văn bản và giao nhận theo quy định áp dụng. Có thể kết hợp ký nhận của người lao động, bưu gửi hoặc chuyển phát có thể tra cứu, email, thông báo trên hệ thống nội bộ, ghi nhận việc từ chối nhận và các phương thức khác để hình thành chứng cứ. Pháp luật không có yêu cầu thống nhất bắt buộc phải sử dụng thư bảo đảm có khai giá và có hai người không có lợi ích liên quan làm chứng.

Doanh nghiệp nên lưu tiêu chí đánh giá hiệu quả công việc, hồ sơ xây dựng và ban hành tiêu chí, tài liệu chứng minh người lao động đã biết tiêu chí, kết quả đánh giá của từng kỳ đánh giá, kế hoạch cải thiện và hồ sơ hướng dẫn, cũng như tài liệu bằng văn bản phản hồi cho người lao động về kết quả không đạt yêu cầu. Nếu doanh nghiệp có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, cũng cần lưu hồ sơ lấy ý kiến của tổ chức đó khi xây dựng quy chế đánh giá hiệu quả công việc.

Tối thiểu nên bao gồm việc hai bên tự nguyện chấm dứt quan hệ lao động, ngày chấm dứt, các khoản tiền lương và ngày nghỉ hằng năm chưa sử dụng, trợ cấp thôi việc hoặc khoản chi trả theo thỏa thuận, phương án xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp, bàn giao hồ sơ và phương thức xử lý tranh chấp. Hai bên có thể xác nhận các khoản đã thanh toán, nhưng thỏa thuận không nên loại trừ các quyền bắt buộc mà người lao động được hưởng theo luật.

11. Kết luận: trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, cần rà soát phương án, thủ tục và chứng cứ

Đối với việc chấm dứt hợp đồng lao động tại Việt Nam, căn cứ thực chất, thủ tục pháp định và hồ sơ chứng cứ là ba yếu tố không thể thiếu. Chọn sai phương án, thiếu thủ tục hoặc không đủ chứng cứ đều có thể khiến việc chấm dứt bị xác định là trái pháp luật, khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro khôi phục quan hệ lao động hoặc bồi thường thiệt hại.

Doanh nghiệp nên lồng ghép yêu cầu tuân thủ vào quản trị hằng ngày thay vì chỉ chuẩn bị khi sắp chấm dứt hợp đồng. Trong các tình huống có người lao động thuộc nhóm được bảo vệ đặc biệt, cắt giảm lao động tập thể hoặc ranh giới pháp lý chưa rõ, doanh nghiệp nên tham vấn luật sư hoặc cơ quan quản lý lao động tại địa phương trước khi đưa ra quyết định chính thức.

Khi liên quan đến tranh chấp lao động phức tạp hoặc thiết kế quy trình, doanh nghiệp có thể kết hợp dịch vụ pháp lý tại Việt Nam để tiếp tục rà soát phương án áp dụng, thẩm quyền ký tài liệu và hồ sơ chứng cứ.

Hãy nói chuyện với chuyên gia:

+84 0886668937

vietnam@vanzbon.com

Hãy nói chuyện với chuyên gia:

+84 0886668937

vietnam@vanzbon.com